Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΔΟΕ «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας 2023», η παγκόσμια εγκατεστημένη ισχύς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έφτασε σε σημαντική αύξηση σχεδόν 50% το 2023, με συνολικά σχεδόν 510 GW. Μεταξύ αυτών, η νέα εγκατεστημένη ισχύς ηλιακών φωτοβολταϊκών αυξήθηκε κατά 31,8% σε ετήσια βάση, φθάνοντας τα 375 GW, αντιπροσωπεύοντας τα τρία τέταρτα της παγκόσμιας δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η Κίνα και η Ευρώπη, ως οι κύριοι μοχλοί αυτής της ανάπτυξης, δεν πρέπει να υποτιμηθούν ως προς τη συμβολή τους.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση Φωτοβολταϊκών Βιομηχανιών "2022-2027 Προοπτικές της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ηλιακής Ενέργειας" δείχνει ότι η πρόσφατα εγκατεστημένη ισχύς ηλιακής ενέργειας στην Ευρώπη έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 55,9 GW το 2023, σημειώνοντας αύξηση 40% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ο ΔΟΕ προβλέπει περαιτέρω ότι η εγκατεστημένη ισχύς των ηλιακών φωτοβολταϊκών παγκοσμίως θα ξεπεράσει την υδροηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια με καύση άνθρακα τα επόμενα χρόνια, καθιστώντας την πιο εγκατεστημένη τεχνολογία παραγωγής ενέργειας. Αυτό αναμφίβολα αναδεικνύει τη βασική θέση της βιομηχανίας φωτοβολταϊκών στον ενεργειακό μετασχηματισμό της Κίνας και της Ευρώπης.
Οι κοινοί στόχοι οδηγούν το δρόμο προς τα εμπρός
Στις 7 Δεκεμβρίου 2023, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η 24η συνάντηση των ηγετών της ΕΕ στην Κίνα. Οι ηγέτες και των δύο πλευρών τόνισαν ομόφωνα την προσήλωση στην πολυμέρεια και δεσμεύτηκαν να ενισχύσουν τη συνεργασία για την πράσινη ενέργεια για την προώθηση του ενεργειακού μετασχηματισμού στην Κίνα, την Ευρώπη και τον κόσμο. Κάτω από τη διπλή καθοδήγηση πολιτικής και τη ζήτηση της αγοράς, η βιομηχανία φωτοβολταϊκών της Κίνας έχει διαμορφώσει ένα πλήρες βιομηχανικό σύστημα, σταθερή τεχνολογική υποστήριξη και υψηλό μερίδιο αγοράς παγκοσμίως. Αντίθετα, η ΕΕ έχει παράσχει μια σταθερή βάση για την ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας μέσω της συνολικής ενεργειακής της πολιτικής, του καθιερωμένου συστήματος ολοκλήρωσης του δικτύου και του ρυθμιστικού συστήματος και του σχετικά διαφανούς περιβάλλοντος της αγοράς.
Όσον αφορά τον καθορισμό στόχων, η «Στρατηγική της ΕΕ για την Ηλιακή Ενέργεια» και η αναθεωρημένη Οδηγία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αντανακλούν και τους φιλόδοξους στόχους της για την ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας. Όσον αφορά τη χρηματοδοτική στήριξη, η ΕΕ παρέχει χρηματοδότηση για έρευνα και καινοτομία, μεταποιητικά έργα και ενεργειακές υποδομές στον ενεργειακό τομέα μέσω πολλαπλών προγραμμάτων.
Εντοπισμός Βιομηχανιών και Προκλήσεις
Η ΕΕ επίσης δεν φείδεται προσπαθειών για την κατασκευή βιομηχανικού εντοπισμού, εγκαινιάζοντας την «Ευρωπαϊκή Συμμαχία Βιομηχανίας Ηλιακών Φωτοβολταϊκών» και επεκτείνοντας τις σχετικές εθνικές πολιτικές επιδοτήσεων. Ωστόσο, η βιομηχανία φωτοβολταϊκών της ΕΕ βρέθηκε πρόσφατα σε κρίση, με πολλούς κατασκευαστές φωτοβολταϊκών μονάδων και κατασκευαστές πλακιδίων πυριτίου να υποβάλλουν αίτηση πτώχευσης ή απολύσεων. Η European Solar Manufacturers Association απέδωσε αυτό το δίλημμα στα κινεζικά φωτοβολταϊκά προϊόντα και άσκησε πίεση για αυστηρότερα πρότυπα πρόσβασης και ενέργειες αντιντάμπινγκ.
Αυτή η άποψη έχει αντικρουστεί ευρέως. Περισσότερα από 400 ευρωπαϊκά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων κατασκευαστών ηλιακών, ερευνητικών ιδρυμάτων και ενώσεων, δημοσίευσαν μια ανοιχτή επιστολή στον ιστότοπο Solar Power Europe αντιτιθέμενοι σε οποιαδήποτε μέτρα εμπορικής προστασίας κατά της ηλιακής βιομηχανίας. Η τελευταία ανάλυση του Bruegel επισημαίνει επίσης ότι η επιτάχυνση της ανάπτυξης ηλιακής ενέργειας είναι πιο σημαντική για την Ευρώπη από την ανάπτυξη των δικών της παραγωγικών δυνατοτήτων.
Οι εξαιρετικά συμπληρωματικές πράσινες βιομηχανίες μεταξύ Κίνας και Ευρώπης έχουν ευρείες προοπτικές συνεργασίας στον κλάδο των φωτοβολταϊκών. Για να αποφευχθούν οι γνωστικές προκαταλήψεις και ο βραχυπρόθεσμος ανταγωνισμός της αγοράς σε έναν ενιαίο τομέα που μπορεί να επηρεάσει τη συνολική επέκταση της αλυσίδας συνεργασίας, η Κίνα και η Ευρώπη θα πρέπει να επικεντρωθούν στους ακόλουθους τέσσερις τομείς συνεργασίας:
1. Κοινή τεχνολογική έρευνα και ανάπτυξη:Καθώς η βιομηχανία φωτοβολταϊκών εισέρχεται σε ένα νέο στάδιο τεχνολογικού μετασχηματισμού, η Κίνα και η Ευρώπη θα πρέπει να αξιοποιήσουν τα αντίστοιχα πλεονεκτήματά τους, να επικεντρωθούν στην εμβάθυνση της έρευνας και της επενδυτικής συνεργασίας στον τομέα της καινοτομίας και να προωθήσουν από κοινού την πρόοδο της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας.
2. Διασυνοριακές επενδύσεις μεταξύ επιχειρήσεων:Οι κινεζικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα πρέπει να ενισχύσουν τη δημιουργία ικανοτήτων συμμόρφωσης μέσω της διασυνοριακής επενδυτικής συνεργασίας, να προσαρμοστούν στο περιβάλλον ανταγωνισμού της αγοράς υψηλών προδιαγραφών και να συμβάλουν στην ταχεία ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, στην καλλιέργεια ταλέντων και στην παροχή ευκαιριών απασχόλησης υψηλής ποιότητας στην Ευρώπη.
3. Επέκταση της βιομηχανικής αλυσίδας "PV+":Η Κίνα και η Ευρώπη θα πρέπει να πάρουν το "PV+" ως κύρια κατεύθυνση, να διερευνήσουν την επέκταση της αλυσίδας συνεργασίας, να σταθεροποιήσουν το κόστος και να αξιοποιήσουν τα συμπληρωματικά πλεονεκτήματα και των δύο πλευρών. Αυτό περιλαμβάνει συνεργασία για την ενοποίηση ηλιακών φωτοβολταϊκών κτιρίων, τη συν-κατασκευή φωτοβολταϊκών βιομηχανικών πάρκων και την εφαρμογή του «φωτοβολταϊκού+» σε πολλαπλούς τομείς.
4. Από κοινού ανάπτυξη αγορών τρίτων:Η Κίνα και η Ευρώπη θα πρέπει να συνεργαστούν για την ανάπτυξη αγορών τρίτων, όπως οι υπανάπτυκτες χώρες και περιοχές στην Αφρική, και να προωθήσουν από κοινού την ανάπτυξη και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παγκοσμίως.